Kamery fisheye wykorzystują bardzo szeroki kąt widzenia, dzięki czemu jedno urządzenie obserwuje znacznie większy obszar niż standardowy model. Sprawdzają się dobrze tam, gdzie zależy Ci na szerokim obrazie z jednego punktu – w sklepach detalicznych, przestronnych holach, na recepcjach czy innych dużych powierzchniach wewnętrznych.
Musisz jednak wiedzieć, że tak szeroki kadr ma swoją cenę w postaci charakterystycznych zniekształceń proporcji. Choć kamera szerokokątna tego typu ułatwia podgląd na całe pomieszczenie, nie w każdej sytuacji zastąpi klasyczne urządzenia kierunkowe.
Z tego artykułu dowiesz się:
Obiektyw rybie oko to obiektyw o bardzo szerokim kącie widzenia, który rejestruje znacznie większy fragment sceny niż standardowy obiektyw. Charakterystyczną cechą takiej konstrukcji są widoczne zniekształcenia obrazu, szczególnie przy jego krawędziach.
Swoją nazwę konstrukcja ta zawdzięcza sposobowi, w jaki załamuje światło – przypomina to widok świata z perspektywy ryby patrzącej spod powierzchni wody. W zależności od konstrukcji kamera fisheye może oferować bardzo szeroki kąt widzenia, często sięgający 180°, a w wybranych modelach również pełny widok 360°.
W klasycznych rozwiązaniach ogniskowa obiektywu rzędu 2,8 mm daje szeroki, w miarę płaski kadr. W obiektywie fisheye dochodzi do silnego beczkowania. Linie proste, takie jak ściany czy krawędzie regałów, wyginają się na zewnątrz. Warto przy tym pamiętać, że sama długość ogniskowej nie mówi wszystkiego o rzeczywistym polu widzenia – ostateczny zasięg zależy również od fizycznej wielkości zastosowanej matrycy.
Kamera fisheye wykorzystuje obiektyw o bardzo szerokim polu widzenia, który rejestruje obraz z dużej części otoczenia. Następnie oprogramowanie kamery lub systemu monitoringu może przekształcić taki obraz do bardziej naturalnej postaci.
Działanie tego sprzętu opiera się na prostym schemacie:
W praktyce spotkasz się z dwoma sposobami prezentacji nagrania. Pierwszy to pełny obraz fisheye – widzisz wszystko naraz. Drugi to obraz skorygowany (tzw. dewarped), gdzie oprogramowanie dzieli kadr na płaskie, naturalniej wyglądające strefy, przypominające widok z kilku zwykłych kamer.
Obraz z kamery rybie oko obejmuje dużą część otoczenia, ale na jego krawędziach mogą pojawić się charakterystyczne zniekształcenia. Wiele modeli pozwala cyfrowo je korygować.
Kamera fisheye zamontowana na suficie może objąć bardzo duży fragment przestrzeni znajdującej się pod nią. W zależności od modelu i kąta widzenia może również oferować widok 360°.
Używając funkcji dewarping, możesz wyciąć interesujący Cię fragment i wyprostować go tak, aby proporcje mebli i ludzi wróciły do normy.
Kamery fisheye najlepiej sprawdzają się w miejscach, w których chcesz obserwować duży obszar z jednego punktu, a szeroki kąt jest ważniejszy niż duże przybliżenie pojedynczego miejsca.
Z reguły obiektywy te przynoszą najwięcej korzyści wewnątrz budynków. Choć na rynku znajdziesz modele w szczelnych obudowach zewnętrznych, to właśnie otwarte przestrzenie zadaszone pozwalają najlepiej wykorzystać możliwości kamery.
| Miejsce | Dlaczego fisheye? |
| Recepcja | Zapewnia szeroki widok całej przestrzeni wejściowej. |
| Hol główny | Umożliwia obserwację wielu kierunków ruchu z jednego punktu na suficie. |
| Sklep | Ogranicza liczbę martwych stref między regałami. |
| Sala sprzedaży | Daje wygodny podgląd na rozległą powierzchnię handlową. |
| Poczekalnia | Pozwala obserwować dużą przestrzeń z jednego punktu. |
| Magazyn | Ułatwia obserwację dużej strefy. |
| Klatka schodowa | Obejmuje szerokim polem widzenia schody i drzwi do mieszkań jednocześnie. |
Nie ma jednej uniwersalnej liczby. W zależności od obiektu jedna kamera fisheye może ograniczyć potrzebę stosowania kilku standardowych kamer, ale nie zawsze zapewni taką samą szczegółowość obrazu.
Sprzedawcy często powtarzają, że jedno rybie oko zastępuje cztery zwykłe obiektywy. Traktuj to z ostrożnością. Z jednej strony, szeroka soczewka ogranicza liczbę martwych stref i daje szeroki obraz sytuacyjny. Z drugiej strony, jeśli zależy Ci na identyfikacji twarzy lub nominałów banknotów przy czterech osobnych kasach, jedna centralna kamera fisheye tego nie udźwignie. O liczbie potrzebnych kamer decyduje nie tylko powierzchnia, ale przede wszystkim wymagany poziom szczegółowości obrazu.
Największą zaletą fisheye jest możliwość obserwowania bardzo dużego obszaru z jednego miejsca, co może ograniczyć liczbę urządzeń i zmniejszyć liczbę martwych stref.
Profesjonalny monitoring wizyjny wykorzystuje rybie oko z kilku powodów:
Nowoczesne kamery fisheye oferują nie tylko szeroki obraz, ale również funkcje poprawiające jego jakość i ułatwiające obserwację konkretnego obszaru.
Wiele współczesnych kamer fisheye oferuje funkcje znane z innych profesjonalnych kamer, takie jak WDR, tryb dzień/noc, IR, detekcja ruchu czy analityka obrazu. Funkcja WDR dba o czytelność obrazu, gdy część holu jest mocno nasłoneczniona, a reszta tonie w cieniu. Urządzenia płynnie obsługują tryb nocny, wykorzystując zintegrowany oświetlacz (często w formie pierścienia diod IR), zdalny podgląd w aplikacji mobilnej oraz możliwość cyfrowego przybliżania wybranego fragmentu kadru.
Tak, wiele modeli fisheye oferuje tryb nocny i oświetlacz podczerwieni, ale skuteczność zależy od konkretnego urządzenia oraz warunków oświetleniowych.
Szerokie pole widzenia stawia przed oświetlaczem IR większe wymagania. Dlatego przy wyborze modelu warto sprawdzić nie tylko deklarowany zasięg podczerwieni, ale również sposób rozłożenia światła w całym obserwowanym obszarze. W pustych pomieszczeniach o ciemnych ścianach brak powierzchni odbijających światło podczerwone może obniżyć czytelność obrazu na krawędziach.
Przy wyborze kamery fisheye warto zwrócić uwagę nie tylko na rozdzielczość, ale również na rzeczywiste pole widzenia, możliwość korekcji obrazu, parametry pracy nocnej i funkcje analityczne.
Każdy parametr ma wpływ na końcowy efekt. Przed zakupem sprawdź tę listę:
Nie zawsze. Fisheye świetnie sprawdza się przy obserwacji ogólnej, ale klasyczna kamera często lepiej poradzi sobie tam, gdzie liczy się identyfikacja osoby, tablicy rejestracyjnej lub szczegółów znajdujących się w większej odległości.
Analizując poszczególne rodzaje kamer monitoringu, zauważysz podział zastosowań.
| Fisheye | Klasyczna kamera kierunkowa |
| Bardzo szeroki obraz | Węższy, bardziej kontrolowany kadr |
| Jeden obiektyw pokrywa duży obszar | Większa szczegółowość konkretnego miejsca |
| Brak lub bardzo mało martwych stref | Wysoka skuteczność w długich korytarzach |
| Dobra do obserwacji ogólnej | Lepsza identyfikacja osób i numerów |
| Niższa użyteczność detali na krańcach | Wyraźne detale na całym kontrolowanym obszarze |
Tak. Większość współczesnych kamer fisheye przeznaczonych do profesjonalnych instalacji działa jako kamera IP i może współpracować z rejestratorem NVR lub systemem VMS.
Standardowa kamera IP fisheye przesyła sygnał za pomocą standardowego przewodu sieciowego. Zasilisz ją przez switch PoE i bez problemu połączysz z resztą firmowej sieci. Większość dobrych urządzeń wspiera standard ONVIF, co pozwala na współpracę sprzętu różnych producentów w obrębie jednego systemu zarządzania.
Szeroki kąt widzenia ma swoją cenę – obraz może zawierać zniekształcenia, a szczegółowość obiektów znajdujących się na obrzeżach kadru jest zwykle mniejsza.
Bardzo krótka ogniskowa pozwala uzyskać szerokie pole widzenia, ale zwiększa również charakterystyczne zniekształcenia obrazu. Nawet najlepsze algorytmy nie stworzą brakujących pikseli na krawędziach soczewki, co prowadzi do spadku ostrości. Ogranicza to możliwości identyfikacji osób stojących daleko od środka urządzenia. Użyteczność rybiego oka zależy też od miejsca montażu – urządzenie powieszone zbyt nisko albo zasłonięte wiszącymi lampami traci swój potencjał.
Efekt fisheye można częściowo usunąć za pomocą funkcji dewarping, która przekształca szeroki obraz tak, aby wyglądał bardziej naturalnie.
Dewarping to matematyczne prostowanie obrazu przez procesor. Korekcja może odbywać się w kamerze (odciąża to sieć, ale tracisz dostęp do pełnego pliku), w rejestratorze NVR lub w oprogramowaniu VMS. Pamiętaj jednak, że dewarping jedynie poprawia komfort oglądania. Cyfrowe rozciągnięcie krawędzi nie odzyska szczegółów, które fizycznie nie zapisały się na matrycy.
Kamera rybie oko ma sens wtedy, gdy chcesz sprawnie obserwować duży obszar z jednego punktu i skutecznie ograniczyć liczbę martwych stref. Choć nie zawsze zastąpi klasyczne kamery z wąskim obiektywem, w odpowiednio dobranym miejscu znacząco uprości architekturę systemu i da Ci wgląd w sytuację.
Najważniejsze nie jest to, jak szeroko kamera „widzi”, ale czy zarejestrowany obraz odpowiada Twojemu celowi. Jeśli potrzebujesz ogólnego podglądu dużej przestrzeni, fisheye sprawdzi się dobrze. Jeżeli natomiast zależy Ci na identyfikacji twarzy lub szczegółów znajdujących się dalej od obiektywu, lepiej zastosować urządzenie kierunkowe o węższym, dopasowanym kącie widzenia.
To specyficzna konstrukcja optyczna o bardzo krótkiej ogniskowej. Rejestruje szeroki kąt widzenia, wprowadzając jednocześnie silne, beczkowate zniekształcenia krawędzi.
Urządzenie zbiera światło z dużego obszaru i zapisuje szeroki, zniekształcony obraz. Za pomocą oprogramowania możesz go następnie „wyprostować” lub podzielić na mniejsze fragmenty.
We wnętrzach o dużej powierzchni otwartej. Odnajdują się dobrze w holach, na recepcjach, w salach sprzedaży oraz magazynach.
To szeroki podgląd z jednego punktu, ograniczenie większości martwych stref oraz ograniczenie całkowitej liczby kamer w budynku.
Wiele z nich oferuje funkcje spotykane również w innych profesjonalnych kamerach, takie jak WDR, tryb dzień/noc, podczerwień, detekcja ruchu, dewarping czy analityka obrazu.
Zależy to od układu pomieszczenia i tego, jak szczegółowego obrazu wymagasz w konkretnym punkcie.
Należy użyć funkcji dewarping. Przekształca ona zniekształcony obraz na płaskie widoki, co można wykonać w kamerze, na rejestratorze lub w aplikacji.
Zwróć uwagę przede wszystkim na rzeczywiste pole widzenia, rozdzielczość, wielkość matrycy, możliwość dewarpowania, tryb nocny IR, WDR oraz sposób montażu. Dobór parametrów powinien zależeć od miejsca i celu obserwacji.
